Ինդոնեզերենի մասին

Որտե՞ղ են խոսում ինդոնեզերեն

Ինդոնեզերենի աշխարհագրությունը տպավորում է իր խտությամբ և մասշտաբով։ Ինդոնեզերենը Ինդոնեզիայի պաշտոնական լեզուն է՝ բնակչության քանակով աշխարհում չորրորդ երկրի։ Ավելի քան 270 միլիոն մարդ ապրում է այս կղզային պետությունում, և 43 միլիոնի համար ինդոնեզերենը մայրենի լեզուն է։ Եւս մոտ 150 միլիոնն այն օգտագործում է որպես երկրորդ լեզու՝ միջազգային հաղորդակցության համար այս անհավանական բազմազգ երկրում։

Ինդոնեզիան արշիպելագ է՝ ավելի քան 17 հազար կղզիներից բաղկացած, որը ձգվում է Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսների միջև։ Գլխավոր կղզիներն են Ճավան, որտեղ ապրում է երկրի բնակչության ավելի քան կեսը, Սումատրան, Կալիմանտանը (Բոռնեոյի ինդոնեզական մասը), Սուլավեսին և Բալին։ Այս կղզիներում խոսում են հարյուրավոր տեղական լեզուներով և բարբառներով, բայց ինդոնեզերենը ծառայում է որպես միավորող լեզու՝ ողջ արշիպելագի lingua franca-ն։ Առանց դրա տարբեր կղզիների բնակիչները պարզապես չէին կարողանա հասկանալ միմյանց։

Ինդոնեզիայի սահմաններից դուրս ինդոնեզերենը հասկանում են հարևան երկրներում։ Մալայզիայում, Սինգապուրում, Բրունեյում և Արևելյան Թիմորում խոսում են սերտորեն ազգակից լեզուներով՝ մալայերենով և տետումով։ Ինդոնեզական սփյուռքը ցրված է ամբողջ աշխարհով մեկ. նշանակալի համայնքներ կան Նիդերլանդներում (նախկին մետրոպոլիա), Ավստրալիայում, Սաուդյան Արաբիայում և ԱՄՆ-ում։ Եթե հաշվի առնենք ինդոնեզերենի և մալայերենի բոլոր կրողներին որպես մեկ լեզվախումբ, ստացվում է ավելի քան 300 միլիոն մարդ։

Լեզվաընտանիք և պատմական արմատներ

Ինդոնեզերենը պատկանում է ավստրոնեզական լեզվաընտանիքին՝ աշխարհի ամենամեծերից մեկին, որը միավորում է Մադագասկարից մինչև Զատկի կղզի ձգվող լեզուները։ Նրա մերձավոր ազգականներն են մալայերենը, տագալոգը (ֆիլիպիներեն), ճավաներենը, սունդաներենը և Հարավարևելյան Ասիայի ու Օվկիանիայի բազմաթիվ այլ լեզուներ։ Ըստ էության, ինդոնեզերենը մալայերենի ստանդարտացված ձևն է։

Մալայերենը դարեր շարունակ եղել է տարածաշրջանի առևտրի լեզուն։ Երբ XX դարի սկզբին ինդոնեզացի ազգայնականները փնտրում էին միասնական լեզու անկախության համար պայքարելու համար, նրանք գիտակցաբար ընտրեցին մալայերենը, ոչ թե ճավաներենը՝ ամենամեծ էթնիկ խմբի լեզուն։ Սա փայլուն քաղաքական քայլ էր. մալայերենը չեզոք էր, չէր ասոցացվում որևէ մի էթնիկ խմբի գերիշխանության հետ և արդեն օգտագործվում էր որպես առևտրի լեզու ողջ արշիպելագում։

1928 թվականին Երիտասարդության համագումարում հնչեց երդում. «Մեկ երկիր՝ Ինդոնեզիա, մեկ ժողովուրդ՝ ինդոնեզացիներ, մեկ լեզու՝ ինդոնեզերեն»։ 1945 թվականին անկախության հռչակումից հետո ինդոնեզերենը դարձավ պետական լեզու։ Անցած տասնամյակների ընթացքում այն զգալիորեն հարստացավ՝ իր մեջ ընդունելով բառեր ճավաներենից, սունդաներենից, արաբերենից, սանսկրիտից, հոլանդերենից և անգլերենից՝ վերածվելով լիարժեք ժամանակակից լեզվի։